İlk yüz aracın üçte birinde hiçbir tutar bloke edilmiyor. Bu avantajın kazanıldığı veya kaybedildiği yer teslim işlemidir.
Para bloke edilmediğinde, aracı teslim aldığınızda nasıl göründüğüne dair tek kayıt, birlikte imzaladığınız form ve çektiğiniz fotoğraflardır. Cappadocia bölgesinde bu kaydı oluşturmak şehir içindeki bir caddeden daha zordur; çünkü önünüzdeki araç büyük olasılıkla önceki haftayı asfalt olmayan vadi yollarında geçirmiş ve tüm izleri üzerinde taşıyarak gelmiştir.
Herhangi bir belge imzalanmadan önce aracın etrafında dolaşın; işlemden sonra değil. Vadilerde bir haftayı geçirdikten sonra dönen bir araç, ince bir toz tabakasıyla gelir. Toz, sıyrıkları gizlemekte çok iyi; göçükleri gizlemekte ise çok kötüdür. Gövde kendi renginden ziyade gri görünüyorsa durulanmasını isteyin. Durulama mümkün değilse panelleri gözleriniz kadar ellerinizle de kontrol edin; çünkü tozlu yüzey, gözlerinizin fark edemeyeceği bir kıvrımı parmaklarınıza hissettirir.
Dört köşe, her iki yanın tam karşıdan görüntüsü, ulaşabiliyorsanız tavan, ön cam ve kaldırım tarafındaki jantlar. Buradaki sorun ışıktır: yılın büyük bölümünde güneş alçakta ve serttir; güneşe karşı çekilen bir fotoğraf, tüm kapıyı hiçbir şeyi kanıtlamayan beyaz bir lekeye dönüştürür. Güneşi omzunuzun arkasına alın veya aracı bir binanın gölgesine taşıyın. Ardından, asfalt olmayan yolların gerçekten ulaştığı panel olan ön tamponun alt kısmını çömelerek fotoğraflayın.
Kontağı açın ve ibreyle kilometrenin birlikte göründüğü tek bir fotoğraf çekin. Yakıt litreyle değil lirayla satılır ve Nevşehir'den ana yola çıkan güzergâhtaki istasyonlar her zaman bir depoyu ucuza doldurabileceğiniz yerler değildir. Bu nedenle başlangıçta ne kadar yakıt aldığınızı tam olarak bilmek, dolu teslim alıp dolu iade işleminin çeyrek depo tartışmasına dönüşmesini de engeller.
Telefonunuzdaki fotoğraflar sizin kaydınızdır. Teslim formu ortak kayıttır ve geçerli olan belge budur. Bulduğunuz her şeyi, her iki nüsha imzalanmadan önce forma yazdırın. Araç kirli teslim edildiyse, gövdenin teslim sırasında yıkanmamış olduğunu belirten açık bir cümle de buna dâhildir. Bu tek cümle, haftanın sonunda yirmi fotoğraftan daha değerlidir; çünkü tedarikçinin sizinle yazılı olarak aynı fikirde olduğunu gösterir.
Nerede ve saat kaçta? Merkez Nevşehir'de, oteliniz muhtemelen Göreme veya Ürgüp'te ve araç size iki farklı havaalanından birinde teslim edilmiş olabilir. Bunlar birbirinin yerine geçemeyecek üç ayrı noktadır. Kiralamanın sonunun da başlangıcı kadar kayıtlı olması için, kararlaştırılan yeri ve saati aynı forma yazdırın.
Bu listedeki hiçbir şey dikkatsiz sürüşten kaynaklanmaz. Bu, Cappadocia bölgesinde geçireceğiniz sıradan yedi günün, fotoğraf çekmeye değer saatlerini görebilmeniz için anlatılmış hâlidir.
Teslim alma, sabah ortası
Araç, az önce birlikte yazdığınız koşullarla teslim edilir. Kartta hiçbir tutar bloke edilmediği için izlenecek bir rakam ve beklenmesi gereken bir banka mesajı yoktur. Bunun yerine, üzerinde sizin el yazınızın bulunduğu bir form vardır.
İkinci gün, Soğanlı yolu
Yaklaşık 55 km güneyde ve son bölüm gevşek zemindir. Kendi tekerleklerinizin fırlattığı çakıl, bu bölgede kiralık araçların aldığı en yaygın izdir; alçak kapılara ve kimsenin fotoğrafını çekmediği çamurluk kemerlerinin arkasına isabet eder.
Dördüncü gün, Kızıl Vadi üzerinde yağmur
Sabah toz olan yollar öğleden sonra çamura dönüşür. Araç otele farklı bir renkte geri gelir; plaka ve ışıklar çamurun altında ilk kaybolan şeylerdir.
Altıncı gün, 05.00 balon yolculuğu
Kalkış alanları sıkıştırılmış topraktır; park alanı karanlıkta ve gelişigüzeldir. Minibüslerin arasına hissederek geri geri yanaşmanız gerekir. Haftanın, kaldırımın veya bir taşın fark edildiği saati budur; aynı zamanda kimsenin fotoğraf çekmediği saattir.
Merkeze iade
Hiçbir şey bloke edilmediği için çözülecek bir bloke ve bekleme süresi yoktur. Form çıkarılır, araç incelenir ve sorulabilecek tek soru, üzerindeki bir izin yeni olup olmadığıdır. Bu sorunun yanıtı, ilk gün çektiğiniz fotoğraflarda bulunur.
Burada filtreyi açmak, iki artık araç arasında seçim yapmak zorunda kalacağınız anlamına gelmez. Önceden baktığınız araçların yaklaşık üçte biri karşınızda kalır; bu da istediğiniz aracı seçmenize, fiyat, vites kutusu ve teslim alma noktasına göre karar vermenize olanak tanır. Bu, bölgenin araç kiralama yapısının bir sonucudur: Nevşehir ve Ürgüp çevresinde faaliyet gösteren küçük işletmeler, havaalanındaki bir gişeyle değil, birbirleriyle rekabet eder.
33
İlk 100 aracın bloke edilen kısmı yok
Nevşehir için canlı listeden alınmıştır; teslim alma tarihi iki hafta sonrası, kiralama süresi yedi gündür.
Yukarıdaki pencere ilk yüz aracı gösterir. Arkasındaki liste derinliği, depozitosuz bir aracın seyahatinizden bir hafta önce bile genellikle hâlâ bulunabilmesinin nedenidir.
Bu aralık, depozito tutulan ve tutulmayan araçlar dâhil ilk sayfanın tamamını kapsar. Blokeyi kaldırmak sizi bu aralığın üst sıralarına taşımaz.
Manuel araçların baskın olduğu Türkiye kıyılarının tam tersi. Burada ikinci pedal yükseltme değil, normal seçenektir.
İlk yüz aracın dokuzu SUV veya crossover olarak listelenmiş. Premium araç, üstü açılır araç ya da elektrikli araç yok; tam olarak bir adet yedi koltuklu araç var. Yaygın modeller, on dörder adetle Renault Clio ve Fiat Egea; ardından Citroen Berlingo, Fiat Doblo ve Renault Taliant geliyor. Planınızı toprak yolda çekilmiş yüksek araç fotoğrafına göre değil, buna göre yapın: Hangi aracı rezerve ederseniz edin, büyük olasılıkla küçük bir hatchback ile vadi yollarına gireceksiniz ve kuru havada yavaşça ilerlediğiniz sürece bu araç işinizi fazlasıyla görecektir.
Blokenin kaldırılmasının yaygın açıklaması, tedarikçinin küçük olması ve rezervasyonu almak istemesidir. Bunun yalnızca yarısı doğrudur. Diğer yarısı, Cappadocia bölgesindeki coğrafyadır. Bölgeye iki havaalanı hizmet verir ve aralarındaki mesafe büyüktür: Nevşehir Kapadokya, Göreme'ye yaklaşık 30 km ve yaklaşık kırk dakika uzaklıktadır; Kayseri Erkilet ise yaklaşık 75 km ve bir saate yakın mesafededir, ayrıca daha fazla uçuş ve ücretlerde daha fazla rekabet vardır. Bir ziyaretçi bu iki havaalanından herhangi birine inebilir. Kartında birkaç yüz avroyu bloke etmekte ısrar eden bir tedarikçi, parasını bloke etmeyen yakındaki işletmeye bu müşteriyi kaptırır. İki havaalanına dağılan yolcular için rekabet, her yüz araçtan 33'ünün depozitosuz olmasını sağlar.
Tedarikçi güvenlik açısından vazgeçtiğini belgelendirme yoluyla geri kazanır. Siz gelmeden önce anlaşılması gereken asıl konu budur. Bloke varken tartışmalı bir çizik, tedarikçinin yavaşça çözebileceği bir anlaşmazlıktır; çünkü para zaten onun lehine tutulmaktadır. Bloke olmadığında ise anlaşmazlık teslim formuyla çözülmelidir. Bu da formun düzgün doldurulması, her iki nüshanın imzalanması ve teslim işleminin birkaç dakika daha uzun sürmesi anlamına gelir. Depozitosuz teslimlerin yavaş olduğunu düşünen yolcular, bu ekstra dakikaların ne için olduğunu genellikle yanlış anlamıştır.
Bu durumu genel olarak Turkey yerine Cappadocia bölgesine özgü kılan şey tozdur. Bölge, açık plato üzerinde yaklaşık 1.000 ila 1.200 metre yükseklikte yer alır; vadiye çıkan yolların birçoğu asfaltsızdır ve kuru geçen bir hafta, bu yolların her birini aracın üzerine çöken gri bir toz izine dönüştürür. Bu tabakanın altında altı aylık bir sıyrıkla altı saatlik bir sıyrık aynı görünür. Kıyıdaki kiralık araçlar kiracılar arasında yıkanır ve temiz teslim edilir; buradaki araçlar ise çoğu zaman son yolculuktan döndüğü hâliyle teslim edilir. Taraflardan hiçbiri dikkatsiz davranmıyordur. Bu yalnızca, aracın salı günü saat 09.00'da nasıl göründüğünü kanıtlama yükünün fotoğraf çekmeyi akıl eden kişiye daha fazla düşmesi anlamına gelir.
Bunun mevsimsel bir yönü de vardır. Aralık ayından mart ayına kadar platoda gerçek kar ve buz görülür; tuzlanmış yollar, aracın eşiklerinde nisan ayında aracı inceleyen herkese ihmal gibi görünen bir tuz tabakası bırakır. Aynı aylarda asfalt olmayan yollar, yağmurdan sonraki bir saat içinde çamura dönüşür. Kışın depozitosuz araç kiralıyorsanız, teslim alırken forma yazdırmanız gereken tek cümle, aracın hangi koşulda geri getirilmesinin beklendiğidir; çünkü bu, fotoğrafların tek başına çözemeyeceği tek konudur.
Aracın yalnızca bir bölümünü düzgünce fotoğraflayacaksanız, o gün gideceğiniz yere göre hangi bölüm olacağına karar verin.
Devrent, Paşabağ, Love Valley, Kızıl ve Gül vadisi cep park alanları
Cep park alanları sıkıştırılmış toprak ve çakıllı bir kenardan oluşur; herkes uçuruma doğru burun buruna park eder. Orada iki şey olur. Çıkarken kendi tekerlekleriniz alt kapılara çamur ve çakıl sıçratır; siz yürürken yanınızdaki araç da aynısını aracınızın yan tarafına yapar. Vadiye gideceğiniz gün otelden çıkmadan önce her alt kapının iyi ışıkta bir fotoğrafını çekin. On beş saniye sürer ve panelin tarihini kaydeder.
Yaklaşık 05.00'te teslim alma, Göreme ve Çavuşin çevresindeki kalkış alanları
Hiçbir yer aydınlatılmaz, zemin işlenmiş topraktır ve alan çok yakına park edip aceleyle ayrılan minibüslerle dolar. Kalkışı izlemek için otel transferi yerine kendiniz gidecekseniz, dış kenara çıkış yönüne bakacak şekilde park edin ve araç durduğu yerde flaş açıkken fotoğrafını çekin. Karanlıkta zaman damgasıyla çekilmiş bir fotoğraf da hâlâ fotoğraftır; ayrıca yolculukta geri geri giderken neye çarpacağınızı göremediğiniz tek sabah budur.
Göreme merkezi, Ürgüp, nehir kenarında Avanos, kalenin altındaki Uçhisar
Eski sokaklar araçlar için yapılmamıştır ve kaldırımlar beton değil taştır. Zarar gören genellikle boya değil alaşım jantlardır; kaldırıma sürtülmüş bir jant, tedarikçinin her zaman fark edeceği, kiracının ise neredeyse hiç fotoğrafını çekmediği tek unsurdur. Teslim alırken dört jantın da fotoğrafını çekin. İlk yüz araçtan 28'i olan Clio veya Egea kiraladıysanız, jantlar alçakta ve kaldırım çizgisine yakın durur.
Aralık-mart arası, tüm bölge genelinde
Burası yüksek rakımlı bir bölgedir; kar ve buz burada dekoratif değil, gerçektir. Yollar tuzlanır ve kumlanır; bu da aracı iade ettiğinizde eşiklerde ve çamurluk kemerlerinin altında ihmal gibi görünen bir tabaka oluşturur. Sulu kar da gece boyunca donarak kapı contalarının içine yerleşir. Teslim alırken kışın yıkama beklentisinin ne olduğunu sorun, yanıtı forma yazdırın ve aracı iade etmeden önce yıkarsanız fişi saklayın.
Bu sayfanın üst kısmındaki arama bölümünde Cappadocia için depozitosuz filtresi zaten uygulanmıştır. Fiyatlar canlıdır ve liste mevsime göre değişir; bu nedenle sakin bir hafta, balon sezonundaki haftaya hiç benzemez.
Diğer tüm kiralamalarda istenen belgelerin aynısını; ancak bunlar daha az değil, daha fazla önem taşır: ilgili tedarikçinin talep ettiği süredir elinizde bulunan ehliyetiniz, pasaportunuz ve rezervasyonun yapıldığı kart. Paranızı bloke etmeyen bir tedarikçi tamamen kimlik doğrulamaya ve imzalı teslim formuna güvenir. Bu nedenle belge kontrolünün, bloke varken olduğundan daha yavaş ve dikkatli olmasını bekleyin. Belgelerin asıllarını getirin. Telefonda ehliyet fotoğrafı, Kapadokya'da yeterince sık reddediliyor; 08.00'de planlanmış bir gününüz varken riske girmeye değmez.
Hayır. Toz, bu bölgedeki bir aracın normal hâlidir ve makul hiçbir tedarikçi bunu hasar saymaz. Tozun yaptığı şey, hasarı görmeyi zorlaştırmaktır; bu nedenle teslim sırasında önemlidir, iade sırasında değil. Araç size gri bir hâlde teslim edilirse durulanmasını isteyin veya teslim formuna teslim sırasında yıkanmamış olduğunu yazdırın. Yağmurdan sonra çamurluk kemerlerinde biriken çamur da hasar değildir; ancak bazı tedarikçiler gövdenin incelenebileceği bir durumda iade edilmesini ister. Bu nedenle son sabah uygun fiyatlı bir yıkama yaptırmak mantıklıdır.
Yerel bakiye için bazen, tüm tutar için ise neredeyse hiçbir zaman. Rezervasyon kartla yapılır ve blokeyi kaldıran tedarikçiler bile kayıtlarında adına ait bir kart bulunmasını ister; çünkü kart, paranın yerini alan kimlik doğrulamasıdır. Ek sürücü veya geç iade gibi yerel ücretler çoğu zaman lirayla nakit ödenir ve bu burada normaldir. İmzalı anlaşmanın yerine asla nakit ödeme yapmayın; herhangi bir tutarın alındığı ama yazılı olarak kaydedilmediği bir teslimi de kabul etmeyin.
Genellikle Kapadokya seyahatini etkileyecek şekilde yoktur; ancak imzalamadan önce ilgili satırı kontrol edin, çünkü tedarikçiler sınırsız kelimesini gevşek kullanabilir. Göreme vadileri, Derinkuyu veya Kaymaklı, Avanos ve Ihlara'ya tek yön yaklaşık 85 km'lik uzun bir yol dâhil olmak üzere, burada bir haftalık tam sürüş çoğu kişiyi 500 ila 800 km arasına getirir. Günlük 200 km civarında belirlenen bir limit bunu rahatça karşılar. Dikkat edilmesi gereken durum, düşük limitli bir günlük kiralamadır; Ihlara'ya tek bir gidiş-dönüş bile limitin çoğunu tüketebilir.